Η ΠΡΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι παρμένο από την μπροσούρα: «Η Σύσκεψη των Καπεταναίων στη Λαμία», εκδόσεις Γλάρος. Συγγραφέας της είναι ο Θέμης Μοσχάτος, επιτελάρχης στο Γενικό Στρατηγείο του Ε.Λ.Α.Σ. Ο οποίος, στο σύνολο της μπροσούρας του, δίνει πολύτιμα στοιχεία για την πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ και για τις αντιδράσεις του Άρη Βελουχιώτη. Εδώ παραθέτουμε μόνο ένα μικρό μέρος απ’ όσα γράφει για την Συμφωνία του Λιβάνου.

Η ΠΡΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΛΙΒΑΝΟΥ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι παρμένο από την μπροσούρα: «Η Σύσκεψη των Καπεταναίων στη Λαμία», εκδόσεις Γλάρος. Συγγραφέας της είναι ο Θέμης Μοσχάτος, επιτελάρχης στο Γενικό Στρατηγείο του Ε.Λ.Α.Σ. Ο οποίος, στο σύνολο της μπροσούρας του, δίνει πολύτιμα στοιχεία για την πολιτική της ηγεσίας του ΚΚΕ και για τις αντιδράσεις του Άρη Βελουχιώτη. Εδώ παραθέτουμε μόνο ένα μικρό μέρος απ’ όσα γράφει για την Συμφωνία του Λιβάνου.

«…Οι Εγγλέζοι, κυρίως μέσω του Σιάντου, προωθούν την υπόθεση του σχηματισμού μιας ελληνικής κυβέρνησης στο Κάιρο που σε αυτήν θα μετέχουν εκπρόσωποι όλων των ελληνικών κομμάτων και των αγωνιστικών παρατάξεων. Αυτή την κυβέρνηση θα την ονόμαζαν «Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας». Βέβαια, με την κυβέρνηση αυτή που θα κατασκεύαζαν οι Εγγλέζοι, θα εξυπηρετούσαν τα δικά τους συμφέροντα. Οι άνθρωποι αυτοί τη δουλειά τους έκαναν δεν τους είχε πιάσει ο πόνος για την Ελλάδα. Έτσι, μαζεύτηκαν τελικά στον Λίβανο, εκπρόσωποι όλων των παλαιών αστικών κομμάτων που είχαν λουφάξει στο καβούκι τους όλο τον καιρό της Κατοχής, κάποιοι άλλοι απίθανοι άνθρωποι που παρίσταναν και αυτοί τους αντιστασιακούς χωρίς να έχουν κάνει καμιά αντιστασιακή πράξη, κάποιοι άλλοι που για πρώτη φορά άκουγες τα ονόματά τους, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο Γ. Καρτάλης, άνθρωποι που οι περισσότεροι απ’ αυτούς στο παρελθόν, είχαν υπηρετήσει πιστά το εγγλέζικο Κατεστημένο και που ήταν τώρα έτοιμοι να το υπηρετήσουν και πάλι. Έστειλε και το βουνό τους δικούς του εκπροσώπους, δηλαδή τόσο ο Ζέρβας, όσο και το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΚΚΕ. Ο αρχηγός του ΕΛΑΣ, ο Σαράφης, ήταν και αυτός μέλος της Αντιπροσωπείας μας που πήγε εκεί, μα έξυπνος και πονηρός όπως ήταν, φρόντισε να μπει στην Αντιπροσωπεία μας σαν τεχνικός σύμβουλος, λέει. Ήξερε ο Σαράφης (όπως και ο Σιάντος) τι πρόκειται να συμβεί στο Λίβανο, και φυλάγοντας τον εαυτό του, δέχθηκε να μπει στην Αντιπροσωπεία μας, μα… μόνο σαν τεχνικός σύμβουλος!

Εκεί, στο Λίβανο, άρχισαν τελικά οι συνεδριάσεις στις 17 Μάη 1944. Στις συνεδριάσεις εκτελούσε καθήκοντα προέδρου ο Γεώργιος Παπανδρέου, που οι Εγγλέζοι είχαν φροντίσει να τον τοποθετήσουν πρωθυπουργό της ελληνικής κυβέρνησης που ήταν στο Κάϊρο. Εκεί, μας σκυλόβρισαν όλα εκείνα τα μαζέματα. Δολοφόνους μας ανέβαζαν, δολοφόνους μας κατέβαζαν. Οι δικοί μας εκπρόσωποι μάζευαν τις βρισιές όλων των άλλων και δεν αντιδρούσαν. Ούτε υπεράσπισαν τον λαϊκό αγώνα. Πρόεδρος της αντιπροσωπείας μας ήταν ο καθηγητής Αλέξανδρος Σβώλος, που είχε τελευταία ανέβει στο βουνό και του ανέθεσαν τα καθήκοντα του προέδρου της ΠΕΕΑ. Εκπρόσωπος του ΚΚΕ ήταν ο Πέτρος Ρούσος, παλιό στέλεχος του ΚΚΕ και χαϊδεμένο παιδί του Σιάντου. Πιστός εκτελεστής των οποιωνδήποτε εντολών του. Και τώρα, ο Πέτρος Ρούσος έχει πάρει οδηγίες και ιδιαίτερες εντολές του Σιάντου ότι – με κάθε θυσία – θα πρέπει να υπογραφτεί η Συμφωνία που θα παρουσίαζαν οι Εγγλέζοι, μέσω Γεωργίου Παπανδρέου στο Λίβανο. Έτσι και έγινε. Κατασκευάστηκε μια κυβέρνηση που την είπαν «Εθνικής Ενότητας» και μας έδωσαν πέντε δευτερεύοντα υπουργεία σ’ αυτήν, υπουργεία που δεν είχαν καμμιά αξία, υπουργεία για τα οποία δεν ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα ο Γ. Παπανδρέου.

Από εκείνη τη στιγμή ήταν για όλους καταφάνερο πια ότι ο αγώνας της βάσης στέλνονταν κατά διαβόλου από τις ηγεσίες της ελληνικής Αριστεράς, πολιτικές και στρατιωτική. Αυτή η «Συμφωνία του Λιβάνου» υπογράφτηκε στις 20 του Μάη 1944.

Όταν μαθεύτηκαν, μέσες-άκρες, αυτά τα νέα στα βουνά μας έγινε μεγάλη αναταραχή. Το «Εθνικό Συμβούλιο» ήταν ανάστατο και ζητούσε την παραπομπή σε στρατοδικείο, όλων των αντιπροσώπων μας που είχαμε στείλει στο Λίβανο, με την κατηγορία της έσχατης προδοσίας του Λαϊκού Αγώνα. Και περισσότερο απ’ όλους φώναζε ένας απόστρατος στρατηγός (αστός, όχι κομμουνιστής), ο Παντελής Καρασεβδάς. Ο Σιάντος τα χρειάστηκε.
Ανάμεσα στους Εθνοσύμβουλους που φώναζαν εναντίον της «Συμφωνίας του Λιβάνου» και ζητούσαν την παραπομπή σε στρατοδικείο όλων των μελών της Αντιπροσωπείας μας, ήταν και αρκετοί Εθνοσύμβουλοι που ήταν μέλη ή στελέχη του ΚΚΕ. Αυτούς, ο Σιάντος κατάφερε να τους «πειθαρχήσει» στα γρήγορα, μα το βουνό, το Αντάρτικο, άρχισε να μουγκρίζει. Προδοσία!»

(«Η Σύσκεψη των Καπεταναίων στη Λαμία», Θέμη Μοσχάτου, εκδόσεις Γλάρος, σελ. 15-17)

Σχετικά άρθρα